4-tomowy utwór określany mianem tetralogii przedstawia dzieje rodziny szlacheckiej Niechciców – Bogumiła Niechcica i jego żony: Barbary Niechcic z Ostrzeńskich – w okresie od Powstania Styczniowego do wybuchu Pierwszej Wojny Światowej, czyli w latach 1863-1914. Bogumił Niechcic to szlachcic, uczciwy, pełen pogody ducha, lubiący towarzystwo ludzi oraz pracę i kontakt z przyrodą.

4-tomowy utwór określany mianem tetralogii przedstawia dzieje rodziny szlacheckiej Niechciców – Bogumiła Niechcica i jego żony: Barbary Niechcic z Ostrzeńskich – w okresie od Powstania Styczniowego do wybuchu Pierwszej
Wojny Światowej, czyli w latach 1863-1914. Bogumił Niechcic to szlachcic, uczciwy, pełen pogody ducha, lubiący towarzystwo ludzi oraz pracę i kontakt z przyrodą.

Na wniosek dyrektora Marczaka, pan Tomasz ma zostać kierownikiem i kustoszem przyszłego muzeum, stworzonego we dworze w majątku zmarłego Joachima Czerskiego, jednego z pierwszych wolnomularzy w Polsce. Do pomocy dostaje dwoje studentów: ambitną Barbarę Wierzchoń i leniwego kolegę Bigosa. Na miejscu, w Janowce, okazuje się, że - we dworze, poza majątkiem przeznaczonym do skatalogowania - wiele się mówi o nieodkrytym dotąd skarbie.

To kolejne przygody Pana Samochodzika – pana Tomasza, detektywa-amatora, właściciela koszmarnie wyglądającego samochodu-amfibii z silnikiem Ferrari 410 Super America – i jego trzech młodych przyjaciół, harcerzy: Wilhelma Tella, Sokolego Oka i Wiewiórki. Ich poszukiwania odbywają się pośród malowniczych mazurskich lasów, jezior, wsi, miasteczek i ruin zamków, a dotyczą skarbu, którym okazuje się pamiętnik grafa Johanna von Haubitz.

XV-wieczny Kraków, jeden z najsławniejszych rzeźbiarzy polskich oraz historia powstania ołtarza w kościele Mariackim. W te realia wpleciona została opowieść o pewnym chłopcu.